Landbouwgrond pachten: pachtvormen, pachtprijs en regels
Pacht is in Nederland wettelijk geregeld in het Burgerlijk Wetboek. De pachtvorm bepaalt hoe lang een contract loopt, welke prijs is toegestaan en welke rechten de pachter heeft. Hieronder de hoofdlijnen zoals ze nu gelden.
Reguliere pacht: lang en beschermd
Reguliere pacht loopt voor los land minimaal 6 jaar en voor een hoeve minimaal 12 jaar. Daarna wordt het contract in beginsel steeds met 6 jaar verlengd (continuatierecht). De pachtprijs mag niet hoger zijn dan de regionorm. Bij verkoop heeft de pachter meestal een voorkeursrecht.
Geliberaliseerde pacht: korter en vrijer
Geliberaliseerde pacht kan alleen voor los land. Bij een duur van maximaal 6 jaar spreken partijen de prijs vrij af. Er is geen automatische verlenging en geen voorkeursrecht, en de verpachter kiest daarna vrij een nieuwe pachter. Bij geliberaliseerde pacht van langer dan 6 jaar toetst de grondkamer de prijs wel aan de regionorm.
Teeltpacht en kleine percelen
Teeltpacht is bedoeld voor teelten die vruchtwisseling vragen, zoals aardappelen, bloembollen of suikerbieten. Het contract loopt maximaal 1 jaar (eenjarige teelt) of 2 jaar (tweejarige teelt) en de prijs is vrij. U stuurt het wel binnen twee maanden ter registratie naar de grondkamer. Voor los land van 1 hectare of minder gelden ook lichtere regels: een vrije prijs en geen goedkeuring door de grondkamer.
De grondkamer en de pachtnormen
De meeste pachtovereenkomsten moeten ter goedkeuring naar de grondkamer. De maximale pachtprijzen (regionormen) worden elk jaar per pachtprijsgebied vastgesteld en gaan in op 1 juli. Voor los land lopen ze vanaf 1 juli 2026 van € 681 per hectare (Veenkoloniën en Oldambt) tot € 1.904 per hectare (IJsselmeerpolders); voor tuinland gelden hogere normen. Met de pachtcalculator rekent u de pachtsom voor uw regio uit.
Nieuwe pachtwet in voorbereiding
Het kabinet werkt aan een nieuw pachtstelsel, met standaardpacht van minimaal 24 jaar als hoofdvorm en een aparte natuurpacht. Het wetsvoorstel is nog niet ingediend. Volgens de planning gaat het begin 2027 naar de Raad van State en rond de zomer van 2027 naar de Tweede Kamer. Tot de nieuwe wet ingaat, gelden de huidige regels.
Leg afspraken schriftelijk vast
Zet pachtvorm, duur, prijs, het perceel met kadastrale aanduiding en de gebruiksafspraken in een schriftelijk contract. Een afspraak die inhoudelijk pacht is, valt onder de pachtregels, ook als die een andere naam krijgt. Laat bij twijfel een rentmeester of jurist meekijken.